در کشوری که برای طی یک مسافت زیر 2000 متر اتومبیل یک وسیله ضروری بود .
در شهر بزرگی که برای گذران عصرهایش حداقل 10 لیتر بنزین مصرف می شد .
در شهری که هر خودرویی با هر ابعادی فقط یک سر نشین داشت .
در شهری که دیگر امیدی به حل ترافیک نبود و تمام فکرها و طرحها مرهم کوچکی هم بر این درد بزرگ نبود .
یک معجزه رخ داد و رئیس جمهور کسی بود که دستور این معجزه را صادر نمود
به ناگاه طی یک شب تمام مردم به اندازه باریکی ژیگلور بنزین کاربراتور شدند
و بنزین معنی دیگری در فرهنگ لغت پیدا نمود .
چیزی که سالهای پیش با کوپنی شدن بنزین یک بار تجربه داشتیم .
اما اینبار تکنولوژی کارت های هوشمند و شبکه اینترنت با هم بکار گرفته شد
تا درس مصرف بهینه بنزین را به ما ایرانیان نشسته بردریای ذخایر نفت بدهد .
بزرگی و پهناوری ایران و پیچیدگی مشاغل و نقش بنزین در شغلهایی چون کشاورزی ، ماهیگیری ، کارخانجات ، حمل ونقل و... بی شک زمان بسیار زیادی و کارهای تحقیقاتی و آماری دقیقی را می طلبد تا عدالت در مصرف این انرژی پر مصرف در کشور پدید آید.
متاسفانه چون راهنمایی و رانندگی بسیار دیر اقدام به ساماندهی خودروها نمود ه (و اساسا از ابتدای ورود خودرو به کشور هیچگاه فرهنگ این وسیله نیز درست وارد نگردید )
تنوع در پلاک های خودروها
عدم وجود اوراق رسمی بسیاری از خودروهای فرسوده
عدم فعالیت کامل بسیاری از خودروهای تحت مالکیت سازمانها و ادارات
قاچاق سوخت در مرزهای جنوب شرقی و شمال غربی کشور
تخلف عده معدودی از کارکنان پمپ بنزین ها
بازار خرید و فروش کارت های هوشمند
عدم مطابقت کارت های سوخت با خودروهای دارنده
عدم ارائه سوخت با نرخ آزاد
عدم چاره اندیشی برای ورزشهای موتوری
عدم ساماندهی قشر بزرگی از موسسات خصوصی تاکسی کرایه
نامناسب بودن سهمیه برای قشر بزرگی از شاغلین در پیک های موتوری
نامناسب بودن سهمیه برای مسافت های طولانی سفرهای زمینی در کشوری که فاصله های چند هزار کیلومتری وجود دارد .
مسائلی از این دست موضوعاتی هستند که از سویی می توانند باعث افزایش مصرف گردند که این افزایش مصرف نقطه مقابل هدف دولت است و از سوی دیگر نادیده گرفتن نیازهای واقعی باعث صدمه جدی به بسیاری از خانواده ها و پایه های اقتصادی کشور می باشد .
دراین میان مسئله بزرگ تورم بازار است که این تورم با توجه به افزایش قیمت سنتی بنزین در سالهای اخیر، خود را به مسئله سوخت پیوند زده و تورم نقش بزرگی را برای افزایش دریافت می کند .
الزام تصمیم گیری قاطع و کار شناسانه ودرمقطع کنونی تنها راه کار دولت برای نتیجه گیری هر چه مثبت تر از سهمیه بندی بنزین است .
البته در اقتصاد سالم و پویا توصیه کارشناسان قیمت شناور می باشد و تثبیت یا سهمیه بندی این انرژی چاره ای اساسی نیست .
اما دولت به منضور حفظ یارانه برای مردم و حمایت از قشر آسیب پذیر روش کنونی را که در تمام دنیا تقریبا بی سابقه است در پیش گرفته است .
بی شک موقعیت دولت ایران در امر سهمیه بندی الگوی بسیاری ازکشورهای جهان خواهد شد .
نقش سهمیه بندی در ترافیک ، هزینه های دولت ، آلودگی ها و ارتقاء سطح سلامتی مردم می تواند علی رغم سختی های این روش یک پروژه بی نظیر باشد .
مزایای طرح سهمیه بندی
- سرعت و روانی ترافیک
- کنترل آلودگی هوا
- ترویج فرهنگ مصرف صحیح سوخت
- ترویج فرهنگ توجه به تون آپ ومیزان مصرف خودرو
- رشد فرهنگ استفاده از حمل و نقل عمومی
- استفاده از وسایل نقلیه غیر موتوری برای مسافت های کوتاه (دوچرخه )
- رشد فرهنگ استفاده از خودروهای کم مصرف
- جایگزینی سوخت گاز و گازوییل به جای بنزین
- رشد فرهنگ استفاده مطلوب از خودروهای شخصی
معایب طرح سهمیه بندی
- تاثیر بر سطح در آمد خانواده هایی که محل درآمدشان از حمل و نقل شهری می باشد .(تاکسی سرویس ها و پیک های موتوری )
- کاهش در آمد قشر کشاورز و کارگاه کوچک مرتبط با سوخت
- کاهش سطح مسافرت های مردم و تاثیر تدریجی آن در روحیه مردم .
- ایجاد و رشد بازار سیاه
- تاثیر منفی بر ورزشهای موتوری و رکود این ورزش ها
- نوسان قیمت بازار و تورم
- کاهش در آمد قشر بزرگی از جامعه که به خدمات خودرو می پردازند ( شامل لوازم یدکی ، تعمیرات ، سرویس و لوازم مصرفی )
نرخ یک لیتر بنزین در چند کشور جهان در سال 2006
هلند 1700 تومان
ایتالیا 1350 تومان
سوئیس 1050 تومان
رومانی 900 تومان
برزیل 790 تومان
کوبا 680 تومان
آفریقای جنوبی 580 تومان
روسیه 480 تومان
مصر 150 تومان
ونزوئلا 25 تومان
احمد کلهر - شاهین نوبری
